Wrzesień 1939 w powiecie lubaczowskim-program

„WRZESIEŃ 1939 R. W POWIECIE LUBACZOWSKIM”

Szkoła podstawowa, kl. I –III, IV-VI

„Ostatnie wakacje. Wrzesien 1939 r. oczami dzieci”
4. września 1939 r. miał się rozpocząć rok szkolny. Nowe zeszyty i podręczniki czekały na dzieci, które z pewnością cieszyły się na myśl spotkania ze swoimi  rówieśnikami ze szkolnej ławy. 1. września 1939 r. wybuchła wojna, skończyło  się też beztroskie dzieciństwo, dzieci musiały szybko dorosnąć.  Jak bardzo zmienił się świat we wrześniu 1939 r., przed jakimi wyzwaniami musieli stanąć zarówno dorośli, jak i dzieci?
Celem zajęć jest upamiętnienie 80. Rocznicy wybuchu II wojny światowej widzianej z dziecięcej perspektywy.
Słowa klucze: wrzesień 1939 r. w powiecie lubaczowskim: losy mieszkańców, zniszczenia wojenne, obrazy i wspomnienia artysty malarza Mariana Kopfa.
Metody realizacji: zwiedzanie muzealnych ekspozycji, rozmowa nauczająca, opowiadanie, prezentacja, dyskusja, literatura dziecięca, warsztaty plastyczne.

„Hej dzieci - gołąb pokoju do Was leci”
Jest taki ptak, co kojarzy się z wolnością i pokojem. Są takie słowa, że chciałoby się je przytulić: przyjaźń, miłość, radość… ale są też takie , które niosą ze sobą rozpacz i strach. Wojna to jedno z najbardziej przerażających słów…1 września 1939 r. wybuchła II wojna światowa. Pochłonęła miliony ludzkich istnień. Zmieniła granice państw. Zmienił się cały świat… Dlatego musimy zrobić wszystko, żeby taki koszmar nigdy się nie powtórzył . Dlatego w toku muzealnych zajęć będziemy mówić o pokojowych  sposobach na rozwiązywanie problemów i konfliktów.
Słowa klucze: wojna i pokój, ludzie zwani pacyfistami, żołnierze ONZ, bierny opór, język żyrafy.
Metody realizacji: zwiedzanie muzealnych ekspozycji, rozmowa nauczająca, opowiadanie, prezentacja, pogadanka, gry i zabawy, zajęcia plastyczne.

Szkoła podstawowa, kl. VII-VIII
Szkoły średnie

„Wrzesień 1939 r. w powiecie lubaczowskim”
7 września kilka samolotów niemieckich dokonało nalotu bombowego na Lubaczów: na most kolejowy, budynki stacyjne oraz na stojący na torach kolejowych transport wojskowy. Nalot trwał 15 – 20 minut. Następnie samoloty skierowały się na Cieszanów i Narol… Tak zaczęła się wojna…
Zajęcia składają z części wprowadzającej na wystawie czasowej, gdzie przybliżamy kalendarz wydarzeń we wrześniu 1939 r. w powiecie lubaczowskim. Następnie na wystawie stałej poznajemy najważniejsze fakty związane z działaniami bojowymi Armii Kraków: cel utworzenia, zadania bojowe, przebieg bitew pod Oleszycami, Narolem i Tomaszowem Lubelskim, śmierć gen. Józefa Kustronia, pamięć o generale. Na podstawie wystawy uczniowie sporządzają kalendarium działań wojennych we wrześniu 1939 r. w powiecie lubaczowskim, dobierają materiały i źródła historyczne, przygotowują krótkie biogramy dowódców.
Słowa klucze: nastroje przed wybuchem wojny, dwutygodnik maszerować, naloty bombowe, działania bojowe, uzbrojenie Wojska Polskiego i Wermachtu, zniszczenia wojenne, losy i postawy ludności…
Metody realizacji: zwiedzanie wystawy czasowej i ekspozycji stałej muzeum, prezentacja multimedialna, rozmowa nauczająca, opowiadanie, dyskusja, praca indywidualna, praca w grupach, źródła historyczne, wspomnienia, karta pracy.

„W cieniu terroru”. Okupacja sowiecka i niemiecka w powiecie lubaczowskim”
W pierwszych dniach października nastąpił podział powiatu lubaczowskiego na dwie strefy okupacyjne: niemiecką i sowiecką. 1 listopada na mocy specjalnego dekretu Rady Najwyższej ZSRR tereny zajęte przez wojska sowieckie zostały włączone do ZSRR, a obszary zajęte przez Niemców – na podstawie dekretu Adolfa – Hitlera z 12. października 1939 r. do Generalnego Gubernatorstwa.
Zajęcia składają z części wprowadzającej na wystawie czasowej, gdzie przybliżamy kalendarz wydarzeń we wrześniu 1939 r. w powiecie lubaczowskim. Następnie na wystawie stałej poznajemy najważniejsze fakty związane z okupacją sowiecką i niemiecką w powiecie lubaczowskim. Szczególną uwagę zwracamy na dokumenty: paszporty, zaświadczenia, przepustki („sprawki”),ulotki, afisze i inne druki mówiące o warunkach życia pod okupacją.
Uczniowie pracują z mapą, wymieniają nazwy miejscowości, które znalazły się pod okupacją Niemiecką w Generalnym Gubernatorstwie oraz  w Związku Radzieckim. Ustalają status okupowanych ziem, dyskutują na temat celów polityki okupantów, porównują stosowane przez nich metody włączając informacje dotyczące doświadczeń regionu. Tematem kolejnej dyskusji są prześladowania Żydów.
Słowa klucze: linia demarkacyjna, granica, terror, unifikacja terenów okupowanych, zmiana ustroju administracyjnego, funkcjonariusze NKWD, aresztowania, deportacje, prześladowania Żydów…
Metody realizacji: zwiedzanie wystawy czasowej i ekspozycji stałej muzeum, rozmowa nauczająca, opowiadanie, dyskusja, praca uczniów z mapą i źródłami historycznymi, praca indywidualna, praca w grupach, źródła historyczne, wspomnienia.