"Do Niepodległości Raz Jeszcze. 150. Rocznica Wybuchu Powstania Styczniowego"

PROGRAM  DO  WYSTAWY  CZASOWEJ
LEKCJE  I  WARSZTATY  DLA DZIECI  I  MŁODZIEŻY

 

„LEGENDA POWSTANIA STYCZNIOWEGO. Dwie Kobylanki.”

W dniach 1 i 6 maja, w lasach pod Nowym Lublińcem /Kobylanka/ gen. Antoni Jeziorański założył warowny obóz i stoczył zwycięskie bitwy. Druga bitwa pod Kobylanką była jednym z bardziej efektownych zwycięstw, przez współczesnych Jeziorańskiemu, jak i późniejszych historyków i wojskowych uznana za jedną „z największych”, najlepiej przeprowadzonych bitew leśnych w powstaniu. W toku zajęć uczniowie poznają przebieg obu bitew, opracowują grę planszową wykorzystując teksty źródłowe, fotografie, mapy oraz muzealne eksponaty.

„DO NIEPODLEGŁOŚCI RAZ JESZCZE…”

150. rocznica wybuchu powstania styczniowego jest okazją do przypomnienia wydarzeń związanych z jednym z największych polskich zrywów niepodległościowych, jego przebiegiem i następstwami oraz z rolą pogranicza cieszanowsko - lubaczowskiego w działaniach powstańczych oddziałów. Teren obu powiatów, lesisty i bagnisty, przylegający do granicy z zaborem rosyjskim, był dobrą bazą powstańczą umożliwiającą organizowanie oddziałów oraz przerzut ludzi, ochotników, broni do południowej części Królestwa. Na tym terenie, w lasach pod Nowym Lublińcem /Kobylanką/ gen. Antoni Jeziorański założył obóz warowny i stoczył zwycięskie bitwy 1 i 6 maja 1863 r.

Prezentacja multimedialna, liczne materiały audiowizualne oraz bezpośredni kontakt z eksponatami przybliżają te wydarzenia.

„CICHE BOHATERKI. Postawy kobiet w powstaniu styczniowym”

Kobiety odegrały w powstaniu znaczną rolę: przewoziły korespondencję, ukrywały konspiratorów, rwały szarpie, karmiły i odziewały powstańców, jak np. Jadwiga z Zamoyskich Sapieżyna, organizatorka szpitala w Cieszanowie. Były też takie „ciche bohaterki, jak Henryka Postowójtówna, uczestniczka kampanii Mariana Langiewicza, jako żołnierz walczyła też Maria Piotrowiczowa.

Cierpiały na równi z mężczyznami, w więzieniach i na zesłankach – nieraz nawet bardziej. W toku zajęć, na tle wydarzeń powstania styczniowego przybliżamy postawy i losy kobiet, uczestniczek niepodległościowego zrywu 1863 r.

„W POWSTANIU I O POWSTANIU”

Wydarzenia związane z powstaniem styczniowym nie pozostały bez echa w rodzimej sztuce, zwłaszcza w malarstwie. Wśród walczących było wielu wybitnych artystów, jak Maksymilian Gierymski, Antoni Piotrowski, Adam Chmielowski /Brat Albert/, Ludomir Benedyktowicz. Przejmującą wizję powstania stworzył przedwcześnie zmarły Artur Grottger. Powstanie pozostawiło również trwały ślad w polskiej literaturze min. w twórczości Elizy Orzeszkowej, Marii Dąbrowskiej, Stefana Żeromskiego. Nie zapomniała też o nim polska kinematografia. Na tle wydarzeń powstania styczniowego poznajemy sylwetki wybitnych artystów, interpretujemy ich dzieła. Prezentacja multimedialna i materiały audiowizualne przybliżają dramatyczne wydarzenia największego zrywu niepodległościowego Polaków w XIX w.

„KOBIETA W CZERNI”

Zimą 1860/61r. patrioci ogłosili „żałobę narodową”. Polegała ona na powstrzymaniu się od wszelkich zabaw karnawałowych, tańców i przyjęć. Kobiety polskie wyrzekły się modnych strojów i jasnych sukien. Odrzuciły wszelkie świecidełka i klejnoty. Zaczęły nosić czarne suknie i taką biżuterię: krzyżyki i medaliony otoczone cierniową koroną i napisem „Boże zbaw Polskę”, pierścionki oraz bransoletki w formie kajdan i cierni. Mężczyźni włożyli czarne czamary i rogatywki. Zmienił się wygląd Warszawy, a potem i innych miast. Prezentacja multimedialna oraz warsztaty plastyczne /projektowanie stylizowanej, czarnej biżuterii z różnych materiałów/ przybliżają wybrane zagadnienia powstania styczniowego.