Wrzesień 2018

OBRAZEK RELIGIJNY „CHRYSTUS UCISZAJĄCY BURZĘ NA MORZU”
    
Numer inwentarzowy: ML/E/3886
Datowanie: ok. 1958 r.
Miejsce powstania: Włochy
Technika/materiał: druk czarno-biały na papierze
Wymiary: 10 cm x 5,90cm
Opis. Druk w formie prostokąta stojącego o nieznacznie zaokrąglonych krawędziach. Tematyka religijna: na awersie, w centrum reprodukcja malowanego przedstawienia ukazującego łódź z Chrystusem i apostołami na pokładzie, unoszącą się na wzburzonym morzu (Jeziorze Galilejskim), poniżej symboliczne przedstawienie złożone z kielicha z hostią, stuły, księgi, winnych gron oraz kłosów zboża; po prawej napis w języku łacińskim: „Pater, Quos dedisti mihi nemo pereat ex eis”. W lewym dolnym rogu nieczytelne logo drukarni poniżej częściowo czytelny napis w języku angielskim: „[MADE IN] ITALY”. Na rewersie - drukowany tekst okolicznościowy w języku polskim: „Pamiątka / 25-letniego Jubileuszu / Konsekracji / Arcybiskupa Eugeniusza Baziaka / 1933 -1958”.
Kontekst kulturowy. Niepozorny obrazek religijny jest cenną pamiątką ważnego wydarzenia w dziejach Lubaczowa jako ośrodka Archidiecezji Lwowskiej w powojennych granicach Polski. Dokładnie sześćdziesiąt lat temu, 21 września 1958 roku, odbyły się tu uroczystości srebrnego jubileuszu konsekracji abp. Eugeniusza Baziaka, który obok funkcji metropolity lwowskiego był wówczas także administratorem Archidiecezji Krakowskiej.
Do Lubaczowa przybyło wówczas wielu znakomitych gości. Wśród nich był ks. Karol Wojtyła – młody biskup nominat, wyniesiony do tej godności za przyczyną abp. Baziaka, którego później sam określił jako „Arcybiskupa Wygnańca” – zmuszonego przez władze sowieckie do opuszczenia swej lwowskiej siedziby. Tydzień po pierwszym pobycie w Lubaczowie ks. Karol Wojtyła został uroczyście konsekrowany na biskupa przez abp. Baziaka w katedrze wawelskiej, by po kolejnych dwudziestu latach objąć Stolicę Piotrową.
Po latach Jana Paweł II tak opisał swą pierwszą lubaczowską wizytę: „Zanim zostałem wyświęcony, wystąpiłem oficjalnie jako biskup nominat w Lubaczowie z okazji srebrnego jubileuszu biskupstwa arcybiskupa Baziaka. Był to dzień Matki Boskiej Bolesnej, który we Lwowie obchodzono 22 września. Byłem tam z dwoma biskupami z Przemyśla: ks. biskupem Franciszkiem Bardą i ks. biskupem Wojciechem Tomaką – obaj sędziwi starcy, a ja między nimi młodzik 38-letni. Dziwnie się czułem. Tam właśnie odbyły się moje pierwsze „przymiary” do biskupstwa. A w tydzień później była konsekracja na Wawelu” (cyt. z: Jan Paweł II, Wstańcie, chodźmy! Kraków 2004, s. 21).
Pierwsza lubaczowska wizyta przyszłego papieża trwała jeden dzień. Ks. biskup-nominat Karol Wotyła wziął udział we Mszy św. w prokatedrze, a następnie uczestniczył w uroczystym posiłku na plebanii, podczas którego wygłosił krótkie przemówienie. Zachowała się z tego czasu seria fotografii, na których obok abp. Baziaka widać charakterystyczną postać ks. bp. Karola Wojtyły.
Pamiątkowy obrazek jest więc ważnym świadectwem wydarzenia związanego zarówno z osobą abp. Baziaka, jak i przyszłego papieża Jana Pawła II. Wydaje się również, że ukazane na nim główne przedstawienie nie jest bez znaczenia w kontekście ówczesnej sytuacji Kościoła w Polsce, stale zagrożonego ze strony władz komunistycznych. Ukazanie Chrystusa uciszającego burzę na Jeziorze Galilejskim (Mt 8, 23-27; Mk 4, 35-41; Łk 8, 22-25), ratującego więc swych uczniów przed śmiercią, posiada z pewnością symboliczne znaczenie. Potwierdza to towarzyszący centralnej scenie tekst w języku łacińskim. Nawiązuje on do prośby Chrystusa za uczniów i Kościół wyrażonej w Modlitwie Arcykapłańskiej z Ewangelii św. Jana (J 17, 11-12): „Ojcze, z tych których mi dałeś żaden nie zginął” (na podstawie Biblii w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka).
W zbiorach Muzeum Kresów Lubaczowie znajdują się jeszcze dwa inne obrazki z pamiętnego jubileuszu abp. Baziaka. Również i one oddają klimat epoki; są też świadectwem znaczenia Lubaczowa, który w trudnym, powojennym okresie przechował tradycje Archidiecezji Lwowskiej.
J. M.