Nikifor. miasto ze snu prawdziwe

Na wystawie „Miasto ze snu prawdziwe –Nikifor” w Muzeum Kresów w Lubaczowie prezentowanych jest 46 prac Epifaniusza Drowniaka, znanego jako Nikifor. Pochodzą one ze zbiorów Muzeum Miejskiego w Zabrzu oraz Muzeum im. Stanisława Fiszera w Bochni. Obok dzieł Mistrza z Krynicy można na ekspozycji zobaczyć również materiały z fragmentami życia Mistrza z Krynicy, udostępnione przez Muzeum Nikifora w Krynicy, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu.

Nikifor urodził się prawdopodobnie w 1895 r. w Krynicy Wsi, jako syn biednej kobiety zarabiającej na życie sprzątaniem w krynickich pensjonatach. Jego ojcem według legendy miał być uznany malarz. Nie wiadomo skąd wzięło się imię Nikifor, ale posługiwał się nim przez całe życie. Często podpisywał się na swoich „obrazkach” Nikifor – Matejko. Właściwie przez całe życie pozostawał na marginesie społeczeństwa. Nawet fakt, że został dostrzeżony w europejskich kręgach artystycznych, nie wpłynął szczególnie na niego samego, potwierdził tylko jego przekonanie o tym, że jest wyjątkowy. Nikifor bardzo silnie związany był z Krynicą i jej okolicami. Przez lata wrósł w miejscowy krajobraz. Nikifor zmarł 10 października 1968 r. w Foluszu. Został pochowany na cmentarzu w Krynicy Zdroju.

Twórczość Nikifora wymyka się definicjom. Zaliczany jest do twórców prymitywnych oraz do nurtu Art Brut, mówi się też o nim jako malarzu naiwnym, choć w kontekście twórczości Nikifora określenie to nie ma odniesienia. Sztuka Nikifora jest wyrafinowana, a w szczegółach niemal perfekcyjna. Zauważony i doceniony pod koniec życia, cieszył się z zainteresowania jakie wzbudziły jego „obrazki”. Sława jaka niespodziewanie na niego spłynęła nie zmieniła go. Uczestniczył w wydarzeniach jakie miały miejsce, ale jednocześnie pozostawał jakby na uboczu, we własnym „ze snu prawdziwym” świecie.

Nikifor w swoim malarstwie był swoistym dokumentalistą, ale zastaną rzeczywistość przedstawiał według własnego uznania, co nierzadko doprowadzało do powstania obrazów miejsc, które istniały bardziej w wyobraźni twórcy niż w rzeczywistym świecie. Mistrz z Krynicy nigdy też nie wykonał dwóch takich samych prac. Zawsze nawet jeśli był o to specjalnie proszony, zmieniał szczegóły w malowanym obiekcie.

Przeważająca część dzieł wychodzących spod ręki Nikifora powstała w technice akwareli. Wyjątkowo tworzył ołówkiem, a pod koniec swojego życia kredkami. Ze względu na niemożność pozwolenia sobie na zakup narzędzi, czy papieru malował i rysował na wszystkim, co udało mu się znaleźć lub co ofiarowali mu ludzie, pudełka po papierosach, zapisane z jednej strony druki urzędowe, okładki zeszytów itp.

Twórczość Nikifora dla jednych fascynująca, dla innych zbyt prosta, bez wątpienia jest wyjątkowa. Można w niej odnaleźć interesujące elementy, tym bardziej ciekawe, że użyte przez niewykształconego artystę – „naturszczyka”. Odkrycie Nikifora było ważne nie tylko ze względu na niego samego, ale z powodu zwrócenia uwagi na twórców prymitywnych, naiwnych, samouków, ludzi tworzących nie dla uznania, ale z potrzeby serca, z przepełniającej ich pasji. Może nawet znamy kogoś takiego.

Wystawa czynna była w okresie 7 marca - 7 maja 2010r.