Muzeum Kresów w Lubaczowie

W Karpaty z Maciejem Janowskim i Tomaszem Kośkiem

Muzeum Kresów w Lubaczowie serdecznie zaprasza na spotkanie autorskie z prof. Maciejem Janowskim wokół książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach” (Międzynarodowe Centrum Kultury, 2025), które poprowadzi dr Tomasz Kosiek. Spotkanie odbędzie się w niedzielę, 17 maja 2026 r., o godz. 18 w Zespole Cerkiewnym w Radrużu, w ramach finisażu wystawy „Polifonia pamięci. Na granicach karpackich światów”. Wstęp wolny. Po spotkaniu możliwość zakupu książki wraz z autografem autora.

Bezpośrednio przed spotkaniem, o godz. 16, zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie, wraz z dr. Tomaszem Kośkiem, po wystawie „Polifonia pamięci. Na granicach karpackich światów”, a o godz. 17 na bezpłatne zwiedzanie Zespołu Cerkiewnego w Radrużu.

Książka Macieja Janowskiego „Karpaty. Opowieść o pewnych górach” obejmuje cały łańcuch Karpat — od Bratysławy po Żelazne Wrota, od Bieszczadów po Góry Bihorskie — i opisuje dzieje tego regionu od prehistorii po współczesność. Dla autora Karpaty to przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu, a historia toczy się w rytmie dolin i przełęczy.

Janowski przedstawia Karpaty jako obszar wielonarodowy, gdzie przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe — Polacy, Rusini, Słowacy, Węgrzy, Rumuni, Czesi, Żydzi, Niemcy. W tym pejzażu, rozpiętym między kulturami i imperiami, „górskość” staje się kategorią kulturową — sposobem życia i myślenia kształtowanym przez przyrodę, wierzenia i sztukę.

Autor przygląda się również okresowi powojennych przemian: wysiedleniom, industrializacji, zmianom krajobrazu i pamięci. W tej części widać ścieranie się dziedzictwa imperiów z rzeczywistością państw socjalistycznych, a następnie z procesem transformacji po 1989 roku.

Bez egzaltacji, ale z literacką uważnością i historyczną erudycją autor kreśli panoramę Karpat, które nie mają jednego centrum.

Maciej Janowski jest historykiem, profesorem nauk humanistycznych, dyrektorem Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.

Prof. Janowski ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1993 r. obronił w Instytucie Historii PAN pracę doktorską pt. Liberalizm w kraju zacofanym – demokraci galicyjscy przed I wojną światową. W 1999 r. otrzymał stopień doktora habilitowanego, przedstawiając pracę Polska myśl liberalna do roku 1918. W 2010 r. został profesorem.

Z Instytutem Historii PAN jest zawodowo związany od 1993 roku. Kieruje w nim Zakładem Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX–XX w. Specjalizuje się w historii Polski i Europy Środkowej XIX w. W 2009 r. otrzymał Nagrodę historyczną „Polityki”, Nagrodę Biblioteki Raczyńskich i Nagrodę im. Jerzego Giedroycia, jako współautor książki Dzieje inteligencji polskiej do roku 1918 (wraz z Jerzym Jedlickim i Magdaleną Micińską).

Tomasz Kosiek jest antropologiem społeczno-kulturowym, absolwentem etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, adiunktem w Instytucie Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Stypendysta między innymi Funduszu Wyszehradzkiego i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Badawczo interesują go procesy tożsamościowe w społecznościach mniejszościowych, a także zagadnienia pamięci społecznej na pograniczach. Prowadzi badania etnograficzne w Polsce, Ukrainie i Rumunii, głównie w Karpatach. Obecnie prowadzi badania na temat lokalnej ekonomii w Karpatach Wschodnich. W terenie zawsze ma przy sobie aparat fotograficzny, którym dokumentuje życie badanych społeczności. Swoje fotografie z Marmaroszu prezentował na dwóch autorskich wystawach w Krośnie (2021 r.) i Zagórzu (2022 r.).  Jedno z jego karpackich zdjęć zdobyło III miejsce w VIII edycji Konkursu „Portret Prawdziwy” (2020 r.) oraz II miejsce w konkursie „Tradycja w obiektywie” (2019 r.).

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

Radruż 13
37-620 Horyniec-Zdrój

Nowe Brusno 103
37-620 Horyniec-Zdrój

Przejdź do treści