Image Alt

Muzeum Kresów w Lubaczowie

Zapraszamy na uroczyste obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej

Województwo Podkarpackie, Powiat Lubaczowski, Gmina Lubaczów, Miasto Lubaczów oraz Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział w Lubaczowie uprzejmie zapraszają na uroczyste obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej, które odbędą się w mieście Lubaczowie i na terenie powiatu lubaczowskiego w dniach 11 i 12 lipca 2026 r. Obchody towarzyszą Festiwalowi Dziedzictwa Kresów.

Partnerami wydarzenia są: Hufiec Związku Harcerstwa Polskiego im. ks. hm. Wiktora Haasa-Paneckiego w Lubaczowie, Jednostka Strzelecka 2033 im. gen. Józefa Kustronia w Lubaczowie, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, Muzeum Kresów w Lubaczowie, Powiatowe Centrum Kultury w Lubaczowie, Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie, Parafia pw. św. Stanisława BM w Lubaczowie oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Koło Obwodu Lubaczów.

Program uroczystości jest następujący:

11 lipca (Sobota) 2026 r.

godz. 9:00

Rynek miejski w Lubaczowie

Inauguracja akcji „11 lipca – Zapal znicz pamięci”

12 lipca (niedziela) 2026 r.

godz. 13:00

Konkatedra pw. bł. Jakuba Strzemię w Lubaczowie

Msza św. upamiętniająca ofiary ukraińskich nacjonalistów z OUN i UPA oraz złożenie kwiatów i zniczy pod tablicą pamięci Kresowian

godz. 14:30

Zbieg ulic Tadeusza Kościuszki i Henryka Sienkiewicza w Lubaczowie

Marsz Pamięci pod Pomnik Niepodległości wraz ze złożeniem kwiatów i zniczy

godz. 19:00

Muzeum Kresów w Lubaczowie

Prelekcja dr. hab. Damiana K. Markowskiego, prof. Instytutu Pileckiego (Instytut Pileckiego, Instytut Strat Wojennych), Dwie pamięci. Polska i Ukraina na rozdrożach historii A.D. 2026

***

Święto przypada w rocznicę tzw. krwawej niedzieli z 11 lipca 1943 r., która stanowi symboliczne apogeum masowych mordów, kiedy Polacy byli mordowani w około stu wołyńskich miejscowościach. Nowy status tego dnia reguluje ustawa z 4 czerwca 2025 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 891). Zastąpiła ona dotychczasowy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej, który od 2016 r. był obchodzony na mocy uchwały Sejmu. W akcie prawnym podkreślono, że męczeństwo Polaków ze względu na ich przynależność narodową wymaga corocznego, oficjalnego hołdu ze strony państwa.

Zgodnie z treścią ustawy, w latach 1939–1946 ukraińscy nacjonaliści z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych dokonali zbrodni ludobójstwa na mieszkańcach Kresów Wschodnich (województwa: wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz terenów dzisiejszego Podkarpacia i Lubelszczyzny.

W świetle prawa międzynarodowego zbrodnie te, określane przez historyków jako rzeź wołyńsko-galicyjska, jednoznacznie kwalifikuje się jako ludobójstwo.

Według szacunków polskich historyków ukraińscy nacjonaliści zamordowali w latach 1943–1945 ok. 100 tys. Polaków: 40–60 tys. zginęło na Wołyniu, 20–40 tys. w Galicji Wschodniej, w tym co najmniej 4 tys. na ziemiach znajdujących się obecnie w granicach Polski. Terror UPA spowodował, że setki tysięcy Polaków opuściły swoje domy, uciekając do centralnej Polski. Rzeź wołyńsko-galicyjska spowodowała polski odwet, w wyniku którego zginęło ok. 10–12 tys. Ukraińców, w tym 3–5 tys. na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Znaczna część ukraińskich ofiar zginęła z rąk UPA, za pomoc udzielaną Polakom lub odmowę przyłączenia się do sprawców rzezi.

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

Radruż 13
37-620 Horyniec-Zdrój

Nowe Brusno 103
37-620 Horyniec-Zdrój

Przejdź do treści