O biografii Sergiusza Piaseckiego z prof. Tomaszem Balbusem. Zapraszamy na spotkanie

W piątek, 4 września 2026 r., o godz. 17, serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone Sergiuszowi Piaseckiemu (1901–1964), patronowi roku 2026, ustanowionego przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, którego niezwykła biografia oraz doświadczenia stały się ważnym źródłem jego twórczości i uczyniły go jednym z najbardziej intrygujących pisarzy polskich XX wieku.

Gościem spotkania będzie prof. Tomasz Balbus – historyk dziejów najnowszych związany z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu i Dolnośląską Szkołą Wyższą. Zajmuje się bezpieczeństwem narodowym, działaniami nieregularnymi, historią wojskowości w Europie Środkowo-Wschodniej, Polskim Państwem Podziemnym. Członek redakcji naukowych „Rocznika Bezpieczeństwa Międzynarodowego”, „Przeglądu Archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej”, słownika biograficznego „Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956”. Autor licznych monografii, w tym m.in. „Życie kondotiera. Sergiusz Piasecki 1899–1964” (Wrocław 2023).

Spotkanie poprowadzi Adam Bienias, dziennikarz, prezenter i redaktor TVP3 Rzeszów, a także pomysłodawca i współtwórca programu „Moda na język polski”.

Sergiusz Piasecki był człowiekiem wielu ról. W ciągu swojego życia był m.in. przemytnikiem, żołnierzem, agentem polskiego wywiadu i więźniem, a później także pisarzem, którego twórczość na trwałe wpisała się w dzieje polskiej literatury.

Znaczną część swojej młodości spędził w świecie pogranicza polsko-sowieckiego, gdzie granica nie była jedynie linią wyznaczoną na mapie. Była przestrzenią przenikania się kultur i języków, ale również miejscem przemytu, działalności wywiadowczej, konfliktów oraz nieustannego ryzyka. Piasecki znał ten świat z własnego doświadczenia. Poznawał ludzi żyjących po obu stronach granicy i bezpośrednio stykał się z rzeczywistością, którą wiele lat później przetwarzał w swoich utworach.

Doświadczenia wyniesione z pogranicza, służby wojskowej i pracy dla polskiego wywiadu, a także pobyt w więzieniu i zetknięcie z burzliwą rzeczywistością polityczną pierwszej połowy XX wieku odcisnęły trwałe piętno na jego życiu i twórczości. Właśnie te wydarzenia będą stanowiły jeden z najważniejszych tematów wrześniowego spotkania.

„Życie kondotiera” jest pierwszym z dwóch spotkań poświęconych Sergiuszowi Piaseckiemu. Tym razem uwaga zostanie skupiona przede wszystkim na jego biografii – wydarzeniach, miejscach i ludziach, które kształtowały jego osobowość oraz wpłynęły na późniejszą drogę pisarską.

Podczas spotkania dr hab. Tomasz Balbus przybliży najważniejsze etapy życia Piaseckiego oraz historyczne realia, w których przyszło mu funkcjonować. Opowie m.in. o jego związkach z pograniczem, służbie wojskowej, działalności wywiadowczej, doświadczeniach więziennych oraz wydarzeniach, które znalazły później odzwierciedlenie w jego twórczości.

Biografia Piaseckiego jest przy tym czymś więcej niż tylko ciągiem niezwykłych i dramatycznych wydarzeń. Stanowi również ważny klucz do zrozumienia jego pisarstwa – świata przedstawionego w powieściach, kreowanych przez niego bohaterów oraz realiów, które znał z własnego doświadczenia. Spotkanie będzie więc także okazją do przyjrzenia się temu, w jaki sposób osobiste przeżycia pisarza przenikały do jego literatury i jak rzeczywistość wschodniego pogranicza została przez niego utrwalona na kartach książek.

Spotkanie odbywa się w ramach projektu „Fascynujące PoGRAnicze – gry fabularne na motywach powieści Sergiusza Piaseckiego”, dofinansowanego ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie dofinansowano także ze środków Województwa Podkarpackiego i Powiatu Lubaczowskiego.