Muzeum Kresów w Lubaczowie

„Dziedzictwo sakralne dawnej Rzeczypospolitej, a dialog polsko-ukraiński” – zapraszamy na finisaż wystawy o kościele św. Marii Magdaleny we Lwowie

Serdecznie zapraszamy na finisaż wystawy pt. „Skarby kresowej świątyni – dziedzictwo kościoła św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej”, który odbędzie się w niedzielę, 15 stycznia 2023 r., o godz. 15 w Muzeum Kresów w Lubaczowie. W trakcie finisażu zaplanowaliśmy oprowadzanie kuratorskie wraz z prezentacją publikacji towarzyszącej wystawie, wydanej wspólnie przez Muzeum Kresów w Lubaczowie i Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą “Polonika”, seminarium naukowe, a także kameralny koncert w przestrzeni wystawy.

Plan wydarzenia jest następujący:

>>> O godz. 15.00 odbędzie się oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Skarby kresowej świątyni…”, które poprowadzi Janusz Mazur, kustosz w Dziale Etnografii i Budownictwa Drewnianego Muzeum Kresów, współautor wystawy; w trakcie oprowadzania odbędzie się prezentacja publikacji towarzyszącej ekspozycji, wydanej wspólnie przez Muzeum Kresów w Lubaczowie i Instytut “Polonika”***.

Główną ideą wystawy, która powstała dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, była prezentacja – po raz pierwszy w takiej formie w okresie powojennym – ocalonego na terenie powiatu lubaczowskiego dziedzictwa sztuki i kultury jednej z najbardziej znanych świątyń lwowskich – kościoła pw. św. Marii Magdaleny. Zabytki te znalazły się w obecnych granicach Polski w wyniku powojennych zmian granic państwowych i przesiedlenia ludności polskiej, głównie wyznania rzymskokatolickiego, z dawnych Kresów Wschodnich, w tym też ze Lwowa, a także za sprawą przeniesienia do Lubaczowa, w 1946 r., siedziby rzymskokatolickiej archidiecezji lwowskiej. W zamyśle autorów wystawy kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie jest symbolem losów całej archidiecezji, a na jego podstawie stano się przybliżyć losy setek innych świątyń.

>>> O godz. 16.00 w siedzibie głównej Muzeum odbędzie się seminarium pt. “Dziedzictwo sakralne dawnej Rzeczypospolitej, a dialog polsko-ukraiński”, w którego tematykę wprowadzi Piotr Zubowski, dyrektor Muzeum Kresów w Lubaczowie, zwracając szczególną uwagę na dziedzictwo sakralne dawnej Rzeczypospolitej, które znajduje się w kolekcji Muzeum i jest jego integralną częścią.

Następnie głos zabierze dwóch zaproszonych gości, którzy w swoich wystąpieniach nawiążą do tematyki wystawy „Skarby kresowej świątyni…”. Ks. prof. dr hab. Józef Wołczański (Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie), wygłosi wystąpienie pt. „Ewakuacja dóbr kultury archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego pod koniec II wojny światowej i jej konsekwencje”, a dr Piotr Olechowski (Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego) pt. „Wspólnoty parafialne archidiecezji lwowskiej po II wojnie światowej: funkcjonowanie w nowej rzeczywistości”.

Ks. prof. dr hab. Józef Wołczański jest historykiem, absolwentem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wybitnym znawcą XX-wiecznych dziejów archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego, którym poświęcił liczne monografie, artykuły i edycje źródłowe. W latach 1989–1990 pełnił obowiązki duszpasterskie w Diecezjalnym Domu Rekolekcyjnym w Jarosławiu, po czym w latach 1990–1991 pracował jako sekretarz i kapelan ordynariusza przemyskiego, bpa Ignacego Tokarczuka. W latach 1991–1992 pełnił obowiązki duszpasterskie i katechetyczne w bazylice metropolitalnej obrządku łacińskiego w Przemyślu. Stamtąd przeniósł się na stanowisko adiunkta w Instytucie Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL w Lublinie (1992–1994). W roku akademickim 1995/96 podjął pracę dydaktyczno-naukową na Wydziale Historii Kościoła Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, obejmując zarazem obowiązki dyrektora Archiwum, Biblioteki i Muzeum Metropolii Lwowskiej ob. łac. w Krakowie. Celem zabezpieczenia wielowiekowych o unikatowej wartości zbiorów, a zarazem udostępnienia ich badaczom, przewiózł materiały archiwalne z dotychczasowej lokalizacji w Lubaczowie do Krakowa na ul. Kanoniczą 13. Obowiązki archiwariusza pełnił do roku 2000. W roku akademickim 2011/12 doprowadził do przekazania przez Metropolitę Lwowskiego ob. łac. całego zasobu archiwalnego w formie depozytu dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Od końca lat 90. związany z krakowską uczelnią, na której pełnił liczne funkcje. W czerwcu 2012 r. został powołany do Komisji Historii Nauki w Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. W latach 2011–2013 był konsultorem Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski. Należy do sekcji historycznej Polskiego Towarzystwa Teologicznego w Krakowie. W latach 2010–2015 był pierwszym prezesem Rzymskokatolickiego Naukowego Towarzystwa Teologicznego Ukrainy we Lwowie. Od roku akademickiego 2010/11 pełni obowiązki redaktora naczelnego serii wydawniczej „Studia do dziejów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie”.

Dr Piotr Olechowski jest absolwent uniwersytetów w Szczecinie i Rzeszowie. Historyk, sowietolog, nauczyciel akademicki, dr nauk humanistycznych. Naczelnik Wydziału ds. Badań nad stratami wojennymi Instytutu Strat Wojennych w Warszawie, wykładowca Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Naukowo współpracował także z Instytutem Pileckiego, Instytutem Dziedzictwa Myśli Narodowej, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundacją im. Janusza Kurtyki. W okresie kryzysu uchodźczego wiosną 2022 r. w charakterze wolontariusza przez kilka miesięcy pełnił funkcję tłumacza polsko-rosyjsko-ukraińskiego. Autor monografii „Stosunki polsko-ukraińskie we Lwowie w świetle wspomnień 1918–1939” (Przemyśl 2017) oraz kilkudziesięciu tekstów naukowych w językach polskim, rosyjskim i ukraińskim. Obecnie w druku znajdują się dwie monografie autorskie: „Agonia Polaków we Lwowie 1944–1959” (Wydawnictwo IPN 2023); oraz „W widłach Prutu i Dniestru pod okupacją. Życie codzienne na ziemi stanisławowskiej w latach 1939–1944” (Wydawnictwo Instytutu Pileckiego 2023). Stypendysta Rządu RP (dwukrotnie), Fundacji „Kronos” im. Augusta hr. Cieszkowskiego, Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej we Lwowie. Kilkukrotny stażysta Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki, Ukraińskiego Katolickiego Uniwersytetu we Lwowie oraz Przykarpackiego Narodowego Uniwersytetu im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku. Zainteresowania naukowe obejmują położenie Polaków w ZSRR po II wojnie światowej, sowietyzację dawnych ziem wschodnich II RP, dzieje polskiej dyplomacji na Wschodzie i granicy polsko-radzieckiej oraz działalność radzieckich służb specjalnych i sądownictwa. W ostatnim czasie najwięcej uwagi poświęca procesom karnym ludności polskiej na terenie dawnych województw południowo-wschodnich II RP w latach 1939–1941 oraz od 1944 r. Poza ojczystym językiem polskim włada rosyjskim i ukraińskim.

>>> O godz. 18.30 w przestrzeni wystawy „Skarby kresowej świątyni…” w Galerii Oficyna w Zespole Zamkowo-Parkowym odbędzie się koncert zespołu SEKUNDa.

SEKUNDa to zespół stworzony na początku 2021 r. przez dwie niezależne artystki Dorotę Błaszczyńską-Mogilską i Wiolę Jakubiec. W duecie spotyka się góralski temperament z klasycznym błyskiem. Charakterystyczną cechą formacji jest fuzja kilku gatunków muzycznych m.in. klasyki, jazzu, folku i elektroniki. Wspólne działania są dla artystek przestrzenią do swobodnych poszukiwań muzycznych. W swoich kompozycjach łączą instrumentalne brzmienia ze śpiewem. Instrumentalistki używają niekonwencjonalnych technik gry na skrzypcach takich jak chop czy strumming. SEKUNDa to laureatki najważniejszych konkursów muzyki folkowej i alternatywnej w Polsce. Zdobyły I nagrodę na konkursie „Mikołajki Folkowe 2021” w Lublinie, II nagrodę oraz Nagrodę Specjalną Programu 2 Polskiego Radia na Festiwalu „Nowa Tradycja”2022. W sierpniu 2022 wygrały główną nagrodę „TRYTON” na Festiwalu FAMA w Świnoujściu. Artystki zaprezentują autorskie kompozycje stworzone na bazie tradycyjnych melodii. Głównym źródłem inspiracji stała się dla zespołu muzyka tradycyjna Beskidu Żywieckiego oraz Spisza. Muzyka SEKUNDy ukazuje bogactwo różnorodnych doświadczeń obu artystek. Brzmienie skrzypiec uzupełnione jest śpiewem i instrumentami charakterystycznymi dla tradycji pasterskich: piszczałka sześciootworowa, piszczałka wielkopostna i zbyrcoki.

Organizatorami seminarium są Muzeum Kresów w Lubaczowie, Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Rzeszowie oraz Gmina Lubaczów. Wydarzenie odbywa się dzięki wsparciu Miejskiego Domu Kultury im. Aleksandra Sas-Bandrowskiego w Lubaczowie.

*** Publikacja “Skarby kresowej świątyni – dziedzictwo kościoła św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej” do nabycia w trakcie finisażu w cenie 45 zł.

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

Radruż 13
37-620 Horyniec-Zdrój

Nowe Brusno 103
37-620 Horyniec-Zdrój