Muzeum Kresów w Lubaczowie

Robert Gmiterek. Rozmowy na Pograniczu #14

W niedzielę, 10 maja 2026 r., o godz. 17 serdecznie zapraszamy do Zespołu Cerkiewnego w Radrużu na czternaste z kolei „Rozmowy na Pograniczu”. Bohaterem spotkania będzie Robert Gmiterek, który w rozmowie z Piotrem Pielą opowie o swojej najnowszej książce Lulajżesyneczku (Wydawnictwo Libra PL, 2026). Wstep wolny. Po spotkaniu możliwość zakupu książki z autografem autora.

Spotkanie odbędzie się w ramach cyklu „Rozmowy na Pograniczu”. W jego trakcie o Pograniczu, w kontekście Kresów dawnej Rzeczypospolitej, rozmawiamy z ludźmi, którzy zajmują się jego definiowaniem, portretowaniem, opisywaniem, którzy dostrzegają jego problemy i wartości. Którzy rozumieją lub starają się je zrozumieć. Z tymi, którzy przesuwają jego granice i niwelują je poprzez dzieła literackie, filmowe, działania społeczne i kulturalne. Rozmawiamy i zapraszamy ludzi i stąd i stamtąd. Z tego i z tamtego Pogranicza, a także z obszaru dawnych Kresów Rzeczypospolitej. Tutejszych i tamtejszych. Pisarzy i czytelników, aktorów i widzów, a przede wszystkim uczestników spotkań, dla których będą przyjeżdżali zaproszeni goście, książki, filmy, wystawy. Radruż, leżący od wieków i pokoleń na permanentnym Pograniczu, na styku kultur, jest gotowy na takie rozmowy od zawsze.

„Co się ostaje?” To fundamentalne pytanie jak refren powraca do bezimiennego bohatera polifonicznej opowieści o pamięci i tożsamości pogranicza polsko-ukraińskiego, poddawanego próbie ognia i wody w swoich najdotkliwszych, przełomowych momentach. Jest jak memento, jak fatum, które mu ciąży, pociąga za sznurki, determinuje życiowe i śmiertelne wybory. W bogatej, splecionej z wielu melodii historii, dając wybór, nie pozostawia wyboru, prowadzi od drzwi do drzwi, od człowieka do człowieka, każe śpiewać, jak zagrają, wypełnia pamięć, często wbrew jego woli, bogactwem zapomnianych języków, wydarzeń epokowych, które z perspektywy czasu stają się nieistotnymi, i nieistotnych, które stają się epokowymi; napełnia go, pustego i niezapamiętanego, pamięcią innych. Nikt nie wie, co się ostanie. Nikt nie wie, kto decyduje o tym, co się ostanie. Nie wie, co jest prawdziwe, a co jest scenografią, w której pod dyktando historii powszechnej gra się swoje historie osobiste. Świat „Lulajżesyneczka”, świat pogranicza polsko-ukraińskiego, to świat skomplikowany, o trudnej do określenia tożsamości. Ci, którzy opowiadają go współcześnie, lubią nazywać go światem wielokulturowym, lubią rewitalizować i rywalizować z jego historią, traktując ją instrumentalnie, jednostronnie, życzeniowo. Ale nie taki jest ten świat, nie taka jest prawdziwa nuta jego serca. To świat, w którym nigdy nie wiadomo, co ma znaczenie, a co nie: czy geografia, czy język, literatura piękna czy reportaż, etnos czy narodowość, wiara czy nadzieja. To świat, w którym kiedyś splatały się melodie wielu języków: polskiego, ukraińskiego, jidysz i niemieckiego, ale języki te rozplątano i stały się jak obosieczny miecz, odtąd nie było wiadomo, który da życie, a który je odbierze.

Opis książki na stronie Wydawnictwa Libra PL

Robert Gmiterek – poeta, pisarz, przewodnik metaforyczny, fotograf, kronikarz pogranicza polsko-ukraińskiego. Debiutował w 2019 roku zbiorem próz poetyckich i fotograficznych wizji „Sen na Kniaziach i inne historie osobiste”. W 2020 r. ukazała się jego książka „Oikoumene. Na Roztoczu świata”. W 2021 r. opublikował „Na Roztoczu. Przewodnik metaforyczny”, książkę będącą połączeniem klasycznego przewodnika z literaturą piękną. W 2023 wydał zbiór opowiadań „Epifania pana Eliasza. Inne historie Pogranicza”, a w 2025 r. został współautorem eksperymentalnego, literacko-turystycznego „przewodnika” „Grzęda Sokalska, Pobuże. Dzienniki podróży. Przewodnik nie tylko dla turystów”. Współtwórca i redaktor naczelny kwartalnika społeczno-kulturalnego „Przestrzeń Pogranicza”. Koordynator cyklu „Rozmowy na Pograniczu” w Zespole Cerkiewnym w Radrużu, stały współpracownik Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Cyprian Bukaj (właśc. Piotr Piela) – nauczyciel, bibliotekarz, autor tekstów przeróżnych, legitymowany członek Polskiej Partii Dobrego Humoru, fotoamator, kolekcjoner chwil ulotnych, bibliofil, fan Toma Waitsa. Od 2014 r. dzierży Gwiazdę Szeryfa Praw Dziecka UNICEF – nadaną mu przez młodzież z Gimnazjum w Łabuniach. Obecnie pracownik Książnicy Zamojskiej im. Stanisława Kostki Zamoyskiego w Zamościu.

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

Radruż 13
37-620 Horyniec-Zdrój

Nowe Brusno 103
37-620 Horyniec-Zdrój

Przejdź do treści