Uhonorowanie Pani Jadwigi Tabaczek oraz pośmiertne uhonorowanie Pana Jerzego Tabaczka Medalem „Reipublicae Memoriae Meritum”

Miło nam poinformować, że Pani Jadwiga Tabaczek i pośmiertnie Pan Jerzy Tabaczek zostali uhonorowani Medalem „Reipublicae Memoriae Meritum”, przyznawanym przez Instytut Pamięci Narodowej za zasługi w utrwalaniu pamięci o historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz za wspieranie IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej. 27 października 2026 r. w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie podczas uroczystej gali z rąk dyrektora IPN w Rzeszowie dr. hab. Dariusza Iwaneczki odznaczenia odebrali Pani Jadwiga z synem Wojciechem.

Medal ten jest wyrazem uznania dla osób i instytucji zaangażowanych w zachowanie dziedzictwa narodowego, upamiętnianie wydarzeń historycznych oraz pielęgnowanie pamięci o ofiarach wojny i represji, a także o ludziach walczących o wolność i niepodległość Polski.

Uhonorowanie Pani Jadwigi Tabaczek oraz pośmiertne wyróżnienie Pana Jerzego Tabaczka mają szczególny wymiar. Stanowią wyraz szacunku dla ich pamięci i znaczenia działań służących zachowaniu historii oraz przekazywaniu jej kolejnym pokoleniom.

Pani Jadwiga Tabaczek urodziła się w Zamku pow. Rawa Ruska, woj. Lwowskie. Ukończyła bibliotekoznawstwo i informację naukową na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i całe swoje zawodowe życie związała z biblioteką pedagogiczną w Lubaczowie, służąc nauczycielom. Od 1988 roku należy do Klubu Inteligencji Katolickiej w Lubaczowie, gdzie pełniła funkcje sekretarza. Jako wykształcona bibliotekarka szczególnie mocno zaangażowała się w pracę społeczną na rzecz organizacji i prowadzenia Biblioteki Konkatedralnej im. Św. Brata Alberta, poświęconej przez ks. bpa prof. Jana Śrutwę. Od 1989 r. jest głęboko zaangażowana w pomoc środowiskom kresowym w Polsce i na Ukrainie, m.in. w 1995 r. w ramach pomocy humanitarnej zbierała fundusze dla Parafii Najświętszej Maryi Panny we Lwowie, a rok później wsparła Szkołę Powszechną nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie.

Pani Jadwiga Tabaczek, urodzona na Kresach, po dziś dzień pielęgnuje wspomnienia i tradycje kresowe. Jako aktywny członek Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo- Wschodnich włącza się w organizację wydarzeń związanych z upamiętnieniem 11 lipca (Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej) czy w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów w organizację Ogólnopolskich Spotkań Środowisk Kresowych. Swoimi wspomnieniami z życia na Kresach podzieliła się w wywiadzie udzielonym w ramach audycji Kresowe Krajobrazy realizowanej przez Radio Rzeszów. Jej wspomnienia zostały umieszczone w książce Zbigniewa Wawszczaka „Kresy. Krajobraz serdeczny” oraz umieszczone na wystawie „Kresowe wspomnienia” realizowanej przez TMLiKPW o. Lubaczów i MBP w Lubaczowie. W ramach projektu „Sprawiedliwi ziemi lubaczowskiej” opowiedziała historię swojej mamy, Heleny Puszkowej, która podczas II wojny światowej ocaliła trzech Żydów. Swoimi wspomnieniami, bardzo osobistymi, podzieliła się z młodzieżą i mieszkańcami powiatu lubaczowskiego w ramach spotkań w bibliotekach w Lubaczowie, Cieszanowie i Oleszycach oraz lokalnych szkołach.

Pani Jadwiga Tabaczek od wielu lat pozostaje wierna harcerstwu. Aktywnie działa także w Harcerskim Kręgu Seniora ZHP. Za swoją działalność uzyskała m.in. w 1975 r. Brązowy Krzyż Zasługi, a w 1984 r. Złoty Krzyż Zasługi. W 2022 r. Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych nadał Pani Jadwidze Tabaczek Krzyż Czynu Zbrojnego Polskiej Samoobrony na Kresach Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej za popularyzowanie i utrwalanie pamięci o ludziach i ich czynach w walce o niepodległość Polski podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu. Została także odznaczona odznaką Zasłużony dla Województwa Przemyskiego oraz medalem pamiątkowym „95 rocznica powstania Związku Sybiraków” w uznaniu zasług wniesionych w działalność Związku Sybiraków.

Śp. Jerzy Tabaczek urodził się we Lwowie w rodzinie nauczycielskiej. Zarówno dziadkowie jak i rodzice byli nauczycielami; dziadkowie Jan i Aurelia związani byli ze Szkołą Powszechną w Lisich Jamach, zaś rodzice: ojciec Ludwik Tabaczek do wybuchu wojny był nauczycielem Szkoły Powszechnej w Lubaczowie, zaś matka Anna Libersbach– Tabaczek nauczycielką w Szkole Powszechnej- żeńskiej w Lubaczowie. Działania wojenne przerwały edukację młodego Jerzego, a całą rodzinę skazały na uciekinierkę, na której przebywała od wiosny do jesieni 1944 r. w Markowej. W 1952 r. uzyskał maturę w LO w Lubaczowie, a w 1960 r. został absolwentem Akademii Medycznej w Krakowie. Po powrocie do Lubaczowa odbył staż, a następnie został zatrudniony w Szpitalu Powiatowym w Lubaczowie. Kierownikiem oddziału dziecięcego został jeszcze jako stażysta w kwietniu 1961 r. Przez wiele lat pracy na Oddziale Dziecięcym, wyszkolił dwunastu lekarzy pediatrów, zabiegał o lepsze warunki hospitalizacji młodych pacjentów, był inspektorem pediatrii i prowadził szkoły zdrowia na terenie powiatu lubaczowskiego. W 1966 r. był inicjatorem powołania w lubaczowskim szpitalu Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, gdzie przez 12 lat pełnił funkcję przewodniczącego koła. W Okręgowej Izbie Lekarskiej w Krakowie pełnił funkcję zastępcy Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Jerzy Tabaczek był ordynatorem oddziału przez blisko 40 lat. W 2000 r. w wieku 65 lat przeszedł na emeryturę, ale nie rozstał się z zawodem. Przez kolejne 4 lata pracował w niepełnym wymiarze godzin w nowym już budynku Szpitala Powiatowego w Lubaczowie.

Jerzemu Tabaczkowi, oprócz pracy zawodowej, wiele czasu zajmowały Jego pasje i zainteresowania, którym poświęcał się bez reszty. Był bibliofilem, kolekcjonował zdjęcia ludzi i zabudowy dawnego Lubaczowa, gromadził unikalne pocztówki o tematyce lubaczowskiej, interesował się filatelistyką. Należał do grona członków założycieli Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej, przez kilka kadencji pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zarządu tego stowarzyszenia. Przez wiele lat był aktywnym członkiem zespołu redakcyjnego „Rocznika Lubaczowskiego” najważniejszego i najdłużej ukazującego się periodyku naukowego na ziemi lubaczowskiej (od 1967 r.), traktującego o dziejach i kulturze ziemi lubaczowskiej. Był także aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Od młodzieńczych lat pozostawał wierny harcerstwu; był zastępowym i drużynowym. Aktywnie działał także Harcerskim Kręgu Seniora ZHP.

Jerzy Tabaczek był autorem wielu artykułów poświęconych ulicom oraz architekturze dawnego Lubaczowa, m.in. ul. 3 Maja- Zamkowej, ul. Adama Mickiewicza, ul. Agenora Gołuchowskiego, ul. Henryka Sienkiewicza, ul. Juliusza Słowackiego, ul. Kazimierza Wielkiego, ul. Tadeusza Rejtana- ulicy rzemieślników, ul. Tadeusza Kościuszki, ulicom przyrynkowym. Opisywał ludzi związanych z naszym miastem. Z racji swojego zawodu zajmował się przede wszystkim historią służby zdrowia lokalnie. Przez wiele lat gromadził materiały źródłowe dotyczące dziejów lubaczowskiego szpitala, korzystał z zasobów Archiwum Państwowego w Przemyślu, korzystał także z prywatnych dokumentów i zdjęć. Ukoronowaniem Jego pracy była monografia „Szpital w Lubaczowie 1896-2016: zarys dziejów”. Jerzy Tabaczek wielokrotnie spotykał się z mieszkańcami Lubaczowa (w tym także z młodzieżą) zarówno w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie, jak i w Muzeum Kresów w Lubaczowie. W 2019 r. wziął udział w filmie dokumentalnym przygotowanym przez bibliotekarzy na okoliczność obchodów 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej „A życie toczyło się obok… wspomnienia mieszkańców Lubaczowa z czasów II wojny światowej”, w którym podzielił się swoimi doświadczeniami tamtych dni. Jednocześnie zwrócił się do młodego pokolenia, wskazując jak ważne jest poznanie historii swojego narodu. W 2021 r. przekazał do lubaczowskiej biblioteki księgozbiór prof. Adama Żuchowskiego, a w przygotowanym materiale filmowym przybliżył sylwetkę tego wybitnego matematyka, profesora, taternika i poety.

Jerzy Tabaczek za swoją działalność uzyskał m.in. w 2002 r. tytuł „Lubaczowianin Roku” w kategorii „Zdrowie”, w 2020 r. został wpisany do Księgi Zasłużonych dla Powiatu Lubaczowskiego. Został także uhonorowany Srebrnym (1979 r.) i Złotym (1984 r.) Krzyżem Zasługi. W 1979 r. otrzymał także odznakę Ministra Zdrowia „Za wzorową Pracę w Służbie Zdrowia”. Pan Jerzy Tabaczek zmarł 2 lipca 2023 r. w wieku 88 lat pozostawiając po sobie niezatarte wspomnienie wybitnego lekarza i humanisty.

Przyznane Państwu Tabaczkom odznaczenia przypominają, jak ważna jest troska o prawdę historyczną, pamięć o przeszłości i szacunek dla tych, których losy są częścią historii naszej Ojczyzny.

Pani Jadwidze Tabaczek składamy serdeczne gratulacje z okazji otrzymanego wyróżnienia, a pośmiertne uhonorowanie Pana Jerzego Tabaczka jest okazją do oddania mu należnego szacunku i zachowania pamięci o Jego osobie.

Fot. IPN Rzeszów