Image Alt

Muzeum Kresów w Lubaczowie

W Karpaty z Maciejem Janowskim i Tomaszem Kośkiem

Muzeum Kresów w Lubaczowie serdecznie zaprasza na spotkanie autorskie z prof. Maciejem Janowskim wokół książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach” (Międzynarodowe Centrum Kultury, 2025), które poprowadzi dr Tomasz Kosiek. Spotkanie odbędzie się w niedzielę, 17 maja 2026 r., o godz. 18 w Zespole Cerkiewnym w Radrużu, w ramach finisażu wystawy „Polifonia pamięci. Na granicach karpackich światów”. Wstęp wolny. Po spotkaniu możliwość zakupu książki wraz z autografem autora.

Bezpośrednio przed spotkaniem, o godz. 16, zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie, wraz z dr. Tomaszem Kośkiem, po wystawie „Polifonia pamięci. Na granicach karpackich światów”, a o godz. 17 na bezpłatne zwiedzanie Zespołu Cerkiewnego w Radrużu.

—

Książka Macieja Janowskiego „Karpaty. Opowieść o pewnych górach” obejmuje cały łańcuch Karpat — od Bratysławy po Żelazne Wrota, od Bieszczadów po Góry Bihorskie — i opisuje dzieje tego regionu od prehistorii po współczesność. Dla autora Karpaty to przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu, a historia toczy się w rytmie dolin i przełęczy.

Janowski przedstawia Karpaty jako obszar wielonarodowy, gdzie przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe — Polacy, Rusini, Słowacy, Węgrzy, Rumuni, Czesi, Żydzi, Niemcy. W tym pejzażu, rozpiętym między kulturami i imperiami, „górskość” staje się kategorią kulturową — sposobem życia i myślenia kształtowanym przez przyrodę, wierzenia i sztukę.

Autor przygląda się również okresowi powojennych przemian: wysiedleniom, industrializacji, zmianom krajobrazu i pamięci. W tej części widać ścieranie się dziedzictwa imperiów z rzeczywistością państw socjalistycznych, a następnie z procesem transformacji po 1989 roku.

Bez egzaltacji, ale z literacką uważnością i historyczną erudycją autor kreśli panoramę Karpat, które nie mają jednego centrum.

—

Maciej Janowski jest historykiem, profesorem nauk humanistycznych, dyrektorem Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.

Prof. Janowski ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1993 r. obronił w Instytucie Historii PAN pracę doktorską pt. Liberalizm w kraju zacofanym – demokraci galicyjscy przed I wojną światową. W 1999 r. otrzymał stopień doktora habilitowanego, przedstawiając pracę Polska myśl liberalna do roku 1918. W 2010 r. został profesorem.

Z Instytutem Historii PAN jest zawodowo związany od 1993 roku. Kieruje w nim Zakładem Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX–XX w. Specjalizuje się w historii Polski i Europy Środkowej XIX w. W 2009 r. otrzymał Nagrodę historyczną „Polityki”, Nagrodę Biblioteki Raczyńskich i Nagrodę im. Jerzego Giedroycia, jako współautor książki Dzieje inteligencji polskiej do roku 1918 (wraz z Jerzym Jedlickim i Magdaleną Micińską).

Tomasz Kosiek jest antropologiem społeczno-kulturowym, absolwentem etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, adiunktem w Instytucie Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Stypendysta między innymi Funduszu Wyszehradzkiego i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Badawczo interesują go procesy tożsamościowe w społecznościach mniejszościowych, a także zagadnienia pamięci społecznej na pograniczach. Prowadzi badania etnograficzne w Polsce, Ukrainie i Rumunii, głównie w Karpatach. Obecnie prowadzi badania na temat lokalnej ekonomii w Karpatach Wschodnich. W terenie zawsze ma przy sobie aparat fotograficzny, którym dokumentuje życie badanych społeczności. Swoje fotografie z Marmaroszu prezentował na dwóch autorskich wystawach w Krośnie (2021 r.) i Zagórzu (2022 r.).  Jedno z jego karpackich zdjęć zdobyło III miejsce w VIII edycji Konkursu „Portret Prawdziwy” (2020 r.) oraz II miejsce w konkursie „Tradycja w obiektywie” (2019 r.).

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN
Przejdź do treści