Muzeum Kresów w Lubaczowie

W Radrużu wybrzmiały pieśni z czasów Sobieskiego

W niedzielne popołudnie, 16 października 2022 r., w Zespole Cerkiewnym w Radrużu zakończyliśmy obchody 350. rocznicy wyprawy hetmana i marszałka wielkiego koronnego Jana Sobieskiego na czambuły tatarskie, przygotowane dzięki wsparciu Muzeum Historii Polski w ramach programu “Patriotyzm Jutra”. Cerkiew św. Paraskewy wypełniła po brzegi publiczność, która wysłuchała koncertu męskiej grupy śpiewaczej Mołodcy, a następnie, już w budynku muzealnym, odbyły się warsztaty śpiewu staropolskiego i kozackiego.

“Idzie żołnierz borem lasem”, “Pieśń o wojnie tureckiej”, “Spywsja kozak spywsja” czy “Szumiała dąbrowa, Kozacy jechali” to tylko kilka pieśni, które męska grupa śpiewacza Mołodcy z Krakowa, w składzie Sebastian Hebanowski, Ołeksandr Mazij, Michał Misiarczyk, Kacper Siejkowski oraz Jakub Trojanek, zaprezentowała w trakcie koncertu w cerkwi św. Paraskewy.

Historyczne i tradycyjne pieśni wybrane na koncert pochodzą z nagrań i badań terenowych obejmujących ziemie dawnej Rzeczypospolitej, z których mogli pochodzić żołnierze biorący udział w kampaniach Jana Sobieskiego: od Zaporoża na południowym-wschodzie aż po ziemie Suwalszczyzny i Wileńszczyzny na północy. Śpiew był przeplatany gawędą Łukasza Wrony, prezesa stowarzyszenie Pospolite Ruszenie, oraz Sebastiana Hebanowskiego, którzy zwrócili uwagę słuchaczy zarówno na ciekawostki rodzimej tradycji muzycznej, jak też na kontekst historyczny pieśni: powstanie Chmielnickiego w 1648 r., oblężenie i utratę Kamieńca Podolskiego przez Rzeczpospolitą w 1672 r., bitwę pod Chocimem w 1673 r., odsiecz wiedeńską Sobieskiego w 1683 r. czy zmieniające się strony konfliktów, sojuszników i wrogów Rzeczpospolitej.

Po koncercie Mołodcy poprowadzili warsztaty w budynku muzealnym, w trakcie których objaśnili kontekst historyczno-kulturowy wybranych pieśni, przekazali melodię oraz nauczyli podstawowych ćwiczeń związanych z emisją głosu. Na koniec warsztatów wspólnie wykonano dwie pieśni “Tam pod lasem pod Podolskim” oraz “Siwy konik zarżał”. Pierwsza z nich została odnaleziona w repertuarze Michaliny Mrozik (ur. 1932 r.), reemigrantki z Bośni. Jest to jeden z wariatów XVII-wiecznej pieśni „Pod Kamieńcem pod Podolskim”, zwanej „Dumą Kamieniecką” z wyraźnym nawiązaniem do słynnej pieśni „o żołnierzu tułaczu” sięgającej pierwowzorami do XVI wieku. Druga pieśń pochodzi z Suwalszczyzny, a zarejestrowana została wśród śpiewaków z zespołu “Pogranicze” z Szypliszk. Opowiada historię o kobiecie dowiadującej się o śmierci ukochanego, który wyjechał na wojnę. Zwierzęta informujące o śmierci bliskiej osoby były w tradycji ludowej uważane jako pośrednicy między światem żywych i umarłych.

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

Pieśni staropolskie i kozackie w wykonaniu męskiej grupy śpiewaczej Mołodcy, 16.10.2022 r. – nagranie wideo >>>

Fot. Anna Serkis-Wojtowicz / Muzeum Kresów w Lubaczowie

ZAPRASZAMY DO ODWIEDZIN

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

ul. Jana III Sobieskiego 4
37-600 Lubaczów

Radruż 13
37-620 Horyniec-Zdrój

Nowe Brusno 103
37-620 Horyniec-Zdrój