Ponad trzydziestu uczestników z Polski i Ukrainy wzięło udział w piątkowym (15 stycznia) zdalnym seminarium zorganizowanym przez nasze Muzeum. Rozmawiano m.in. o możliwościach promocji sakralnej architektury drewnianej i jej wykorzystania w rozwoju turystyki.

Z wykładami wystąpili specjaliści w tematyce architektury drewnianej obu krajów. O tym „Jak zainteresować zwiedzających i turystów obiektami drewnianej architektury sakralnej” mówił Ołeksandr Kowal, kierownik Centrum Informacji Turystycznej „Turinform Zakarpacie” i wykładowca Użhorodzkiego Uniwersytetu Narodowego. Janusz Mazur, kustosz w Dziale Etnografii i Budownictwa Drewnianego Muzeum Kresów w Lubaczowie wystąpił z wykładem „Od Radruża do Radruża. Przegląd zabytków drewnianej architektury cerkiewnej okolic Lubaczowa (XVI–XX w.)”. Następnie Anna Fortuna-Marek, kierownik Oddziału Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Rzeszowie, opowiadała o „Wykorzystaniu zabytkowej drewnianej architektury sakralnej w kontekście rozwoju turystyki”. Na zakończenie seminarium głos zabrał Jarosław Giemza, kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum-Zamku w Łańcucie, który zaprezentował wykład pt. „Atrakcyjność turystyczna zabytkowych zespołów sakralnych i ich historyczna wartość jako wypadkowa stanu zachowania, chronologicznych nawarstwień formalnych, prawa własności i sposobu  użytkowania oraz jakości i zasad finansowania prac konserwatorskich”.

Zdalne połączenie było także okazją do dyskusji, w której uczestnicy i paneliści zwracali uwagę m.in. na koniczność poprawnego oznakowania szlaków i zabytków w obu językach, czy też poprawę dostępności poszczególnych obiektów dla turystów.

„Sam projekt, jak i wystąpienia ekspertów w trakcie piątkowego seminarium, są przykładem modelowej, polsko-ukraińskiej współpracy, dzięki której możemy wymieniać się różnymi doświadczeniami w zakresie ochrony, promocji i wykorzystania w turystyce drewnianej architektury sakralnej w polskim i ukraińskim regionie Karpat. Jest to dla nas ważne, gdyż zarówno w powiecie lubaczowskim, jak i na Zakarpaciu znajdują się obiekty wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (cerkwie w Radrużu, Jasinie i Użoku), wymagające szczególnej opieki. Już niebawem zaprezentujemy Państwu kolejne efekty projektu, którymi będą m.in. wystawa fotograficzna prezentująca drewniane cerkwie na terenie powiatu lubaczowskiego i Zakarpacia oraz wirtualna mapa zabytków powiatu lubaczowskiego” – podsumowuje Piotr Zubowski, p.o. Dyrektora Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Seminarium odbyło się w ramach projektu „Drewniane cerkwie – ukryte skarby wspólnej turystyki regionu Karpat” dofinansowanego w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska–Białoruś–Ukraina 2014–2020. Działania prowadzone przez Muzeum Kresów w Lubaczowie i Agencję Rozwoju Regionalnego i Współpracy Transgranicznej „Zakarpacie” z Użhorodu (Ukraina) mają na celu promocję architektury drewnianej jako charakterystycznego elementu pejzażu kulturowego regionu pogranicza polsko-ukraińskiego. Projekt ma także przyczynić się do rozwoju turystyki w regionie przygranicznym.

Do projektu wytypowano po dziesięć obiektów w Ukrainie i w Polsce. Po stronie ukraińskiej są to cerkwie na terenie obwodu zakarpackiego, natomiast po stronie polskiej cerkwie w powiecie lubaczowskim – we wsiach: Borchów, Gorajec, Kowalówka, Łówcza, Łukawiec, Nowe Brusno, Prusie, Szczutków i Radruż.

Workshop „Drewniana architektura sakralna w Polsce i w Ukrainie – możliwości ochrony oraz wykorzystania w turystyce dziedzictwa kulturowego regionu Karpat”

Serdecznie zapraszamy na wokshop „Drewniana architektura sakralna w Polsce i w Ukrainie – możliwości ochrony oraz wykorzystania w turystyce dziedzictwa kulturowego regionu Karpat” w piątek, 15 stycznia 2021 r., o godz. 10.
Seminarium będzie prowadzone za pośrednictwem platformy zoom, a uczestnictwo możliwe po wcześniejszej rejestracji poprzez formularz:
https://zoom.us/webinar/register/WN_sICPoJVrToiqjgdM2GKkiw

Seminarium odbędzie się w ramach projektu „Drewniane cerkwie – ukryte skarby wspólnej turystyki regionu Karpat” dofinansowanego w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska – Białoruś – Ukraina 2014-2020, realizowanego przez Muzeum Kresów w Lubaczowie (Polska) i Agencję Rozwoju Regionalnego i Współpracy Transgranicznej „Zakarpacie” z Użhorodu (Ukraina).
Projekt ma na celu promocję drewnianej architektury sakralnej jako charakterystycznego elementu krajobrazu kulturowego regionu pogranicza polsko-ukraińskiego. Przyczyni się również do rozwoju turystyki w regionie przygranicznym.

Program spotkania:

1. Piotr Zubowski, p. o. Dyrektora Muzeum Kresów w Lubaczowie, Mychajło Dankanych – dyrektor Agencji Rozwoju Regionalnego i Współpracy Transgranicznej „Zakarpacie” Obwodu Zakarpackiego – słowo wstępne, przywitanie prelegentów i słuchaczy seminarium.
2. Ołeksandr Kowal,  Jak zainteresować zwiedzających i turystów obiektami drewnianej architektury sakralnej
Ekspert z zakresu rozwoju turystyki, kierownik Centrum Informacji Turystycznej „Turinform Zakarpacie” w Użhorodzie, prowadzi zajęcia z zakresu turystyki i komunikacji międzynarodowej na Użhorodzkim Uniwersytecie Narodowym.
3. Janusz Mazur,  Od Radruża do Radruża. Przegląd zabytków drewnianej architektury cerkiewnej okolic Lubaczowa (XVI–XX w.)
Absolwent historii sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pracownik Muzeum Kresów w Lubaczowie (dział Etnografii i Budownictwa Drewnianego). Zajmuje się badaniem kultury materialnej, sztuki ludowej, architektury i budownictwa drewnianego powiatu lubaczowskiego, jako elementu dziedzictwa Kresów dawnej Rzeczypospolitej.
4. Anna Fortuna-Marek, Wykorzystanie zabytkowej drewnianej architektury sakralnej w kontekście rozwoju turystyki
Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego – historyk sztuki (1990), od 2002 r. kieruje Oddziałem Terenowym Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Rzeszowie. Zainteresowania koncentruje na problematyce praktycznego wykorzystania teorii ochrony i konserwacji zabytków. Autorka i współautorka opracowań studialnych i dokumentacji, m.in. studiów ochrony wartości kulturowych, wojewódzkich i gminnych programów opieki nad zabytkami, planów ochrony i planów zarządzania dóbr o szczególnej wartości zabytkowej oraz kilkudziesięciu publikacji. Współautorka dokumentacji wniosku o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa drewnianych cerkwi oraz uczestnik procesu nominacyjnego (Drewniane Cerkwie w Polskim i Ukraińskim Regionie Karpat). Współtworzyła Szlak Architektury Drewnianej w województwie podkarpackim. Uczestniczka kilku międzynarodowych projektów dotyczących ochrony i zarządzania dziedzictwem kulturowym. Wykładowca szkoleń dla zarządców dóbr z Listy UNESCO oraz szkoleń dla samorządów lokalnych.
5. Jarosław Giemza, Atrakcyjność turystyczna zabytkowych zespołów sakralnych i ich historyczna wartość jako wypadkowa stanu zachowania, chronologicznych nawarstwień formalnych, prawa własności i sposobu użytkowania oraz jakości i zasad finansowania prac konserwatorskich
Historyk sztuki, kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum-Zamku w Łańcucie, współzałożyciel i członek Komisji Konserwatorskiej Greckokatolickiej Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej, autor licznych publikacji na temat sztuki sakralnej, ekspert instytucji państwowych i kościelnych w zakresie oceny zabytków i realizacji prac konserwatorskich, w latach 80. i 90. XX w. współorganizator cyklu praktyk studenckich służących inwentaryzacji i zabezpieczeniu opuszczonych cerkwi, koordynator i uczestnik kilku międzynarodowych projektów badawczych, autor i komisarz wystaw sztuki cerkiewnej, m.in. ze zbiorów polskich muzeów (MNS, MBL, MZŁ) prezentowanych w ramach obchodów Roku Polskiego w Hiszpanii (Santiago de Compostela, Barcelona, Valencia, Zaragoza) i w Niemczech (Frankfurt nad Menem), projektant malarskiego wystroju kilkunastu współczesnych cerkwi i kościołów. Wśród wyróżnień doroczna nagroda – statua Archistrateg Michał, przyznawana przez Narodowy Naukowo-Badawczy Ośrodek Konserwatorski Ukrainy we Lwowie, za zasługi w dziedzinie konserwacji i badań dzieł sztuki dawnej, medal ŚŚ. Cyryla i Metodego (Greckokatolickiego Metropolity Przemysko-Warszawskiego), order Św. Ks. Włodzimierza (Prawosławnego Metropolity Kijowskiego i Całej Ukrainy). Przewodnik górski i terenowy (PTTK Rzeszów).